12 junio 2026

El almacenamiento inicia su década de oro

La aportación de valor al sistema eléctrico y sus muchas funcionalidades son las principales palancas de lanzamiento del almacenamiento BESS. Sin embargo, aún hay trabajo por hacer: el desarrollo del Mecanismo de Capacidad y, sobre todo, la revisión de la fiscalidad son los siguientes retos que la administración y el sector deben afrontar ya.

Por Luis Marquina

Alacenamiento energético

El almacenamiento con baterías (BESS) está viviendo un proceso de constante maduración. Los desarrollos poco a poco avanzan, no sin problemas, y este año se van a instalar más de 500 MW y más de 5 GW esperamos se instalen en los próximos cuatro años

La reciente aprobación del Mecanismo de Capacidad para el mercado eléctrico español, dotado con 9.000 millones de euros en diez años, es una gran noticia que fortalecerá el despliegue masivo de las tecnologías BESS por varios motivos: 

  • En primer lugar, y aunque este mecanismo está pensado para dar robustez y seguridad de suministro al sistema eléctrico y no tanto para impulsar el almacenamiento, el hecho de que los sistemas BESS puedan gozar de una base de ingresos ciertos durante muchos años por la capacidad instalada (especialmente el stand alone) permitirá obtener una mejor financiación de los proyectos, una pieza clave del engranaje que a veces olvidamos (los proyectos de almacenamiento son proyectos de infraestructuras que necesitan ser financiados, aunque sea con apalancamientos menores que los acostumbrados en el despliegue de energías renovables). 

  • En segundo lugar, las ofertas de los sistemas BESS serán muy competitivas si se internalizan en dichas ofertas las ayudas vía FEDER y PERTEs percibidas en los proyectos que se presenten, aunque el factor de firmeza (de-rating factor) que finalmente otorgue al almacenamiento el operador del sistema será igualmente determinante. 

Pero si en nuestro mix energético la flexibilidad va a ser tan relevante como la propia generación, nuevo escenario en el que el almacenamiento y la gestión de la demanda están llamados a ser el eje sobre el que pivote el nuevo modelo energético, no está garantizado que esto ocurra si no se trabaja consciente y serenamente uno de los temas críticos: la fiscalidad.

 

¿Un impuesto del 7% a la generación eléctrica para el almacenamiento energético?

La constante sombra que la aplicación del IVPEE (Impuesto al Valor de la Producción de Energía Eléctrica) que grava los ingresos a la mera producción de energía (no a los beneficios ¡¡sino a los ingresos brutos percibidos!!) acecha al desarrollo de BESS (cabría incluir también al bombeo) y es un lastre ante el que AEPIBAL lucha con argumentos sólidos y responsables, que se resumen en un razonamiento muy sencillo: la mera incorporación de energía previamente almacenada, sin que medie producción, no realiza el hecho imponible. Es decir, la actividad de almacenamiento de energía eléctrica es estructuralmente distinta de la actividad de generación porque la generación consiste en la transformación de una fuente primaria de energía (solar, eólica, hidráulica, térmica, etc.) en energía eléctrica, que se incorpora al sistema, mientras que el almacenamiento consiste en la captación de energía eléctrica ya existente en el sistema —‍energía que ya tributó o pudo tributar el IVPEE en el momento de su generación—, su conversión en otra forma de energía para su conservación temporal y su posterior reinyección en la red. En este sentido, imputar esta carga fiscal al almacenamiento es una clara doble imposición sobre la misma energía eléctrica. Y hablamos de una carga fiscal del 7%... Así no vamos bien.

Alacenamiento energético

Baterías, apuesta de valor para el sistema eléctrico

Aun así, a pesar de este y otros aspectos regulatorios que faltan por concretar, el despliegue de BESS va a ser muy relevante porque ofrece múltiples funcionalidades, todas generadoras de valor: 

  • Aporta valor al sistema eléctrico en su conjunto con grandes plantas BESS stand alone e hibridas conectadas a la red que hacen mucho más gestionable un parque de generación cada vez más masivamente renovable (y por tanto no gestionable); 

  • Aporta valor a las plantas fotovoltaicas existentes y en construcción que, hibridadas ahora con BESS, salvan sus números y animan a los promotores a nuevos desarrollos; aporta valor al sector comercial, industrial y residencial que, con o sin autoconsumo, tiene a su disposición una nueva herramienta de mejora de costes de la energía a corto plazo, y de generación de ingresos extraordinarios por la gestión de dicha energía, a largo plazo; 

  • Aporta valor al despegue del vehículo eléctrico, ampliando la capacidad de carga en los puntos de recarga de la red, sea rural o urbana; 

  • Aporta valor al propio tejido industrial europeo, con la posibilidad real de crear una industria local en la que la mezcla de producto europeo/asiático, fabricado en UE, y la prestación de servicio de atención al cliente de calidad, local y cercano permita consolidar un tejido económico de alto valor añadido y gran proyección de futuro.

Contenido relacionado

icono ir atrás volver atrás en la navegación icono número 50 ir a producto Tempo Happy 50 Horas icono calendario ir a producto Tempo Happy Día icono empresas ir al segmento de empresas icono de gas ir a catálogo de productos de gas icono sol naciente ir al producto Tempo Verde-Energía Renovable icono hogar ir al segmento de hogares icono 24 horas ir a producto One Luz icono electricidad ir al catálogo de productos de Luz icono electricidad y gas ir al catálogo de productos Luz + Gas icono luna ir al producto One luz Nocturna icono llave inglesa ir a averías y reparaciones icono sol ir al producto Tempo Solar icono reloj ir a los productos Tempo Happy icono reloj 2 horas ir al producto Tempo Happy 2 Horas icono 24 horas ir al producto One Luz icono número 50 ir al producto Tempo Happy 50 Horas icono tendido eléctrico Media Tensión Ver catálogo de productos con consumo eléctrico de 36.000 a 360.000 €/año icono tendido eléctrico Alta Tensión Ver catálogo de productos con consumo eléctrico más de 360.000 €/año icono empresa ir al segmento de empresas icono calendario ir al producto Tempo Happy Día icono Administradores de Fincas ir al segmento de Administradores de Fincas icono DarkSite icono DarkSite icono bombilla ver catálogo de productos con consumo eléctrico menos de 6.000 €/año icono de electricidad y gas ir al catálogo de Productos Luz + Gas icono electricidad ir al catálogo de productos de electricidad icono email contacto de correo electrónico icono fax contacto de fax icono de gas Baja Presión ver catálogo de productos de gas con consumo de menos de 6.000 €/año icono de gas Alta Presión ver catálogo de productos de gas con consumo de 6.000 a 240.000 €/año icono de gas Media Presión ver catálogo de productos de gas con consumo de más de 240.000 €/año icono de gas ir al catálogo de productos de gas icono de Enel ir a la sitio web de enel icono de calentador servicio de mantenimiento del calentador icono mantenimiento del calentador ir al servicio de mantenimiento OKGas Calentador icono hogar ir al segmento de hogares icono olla de presión olla de presión icono llave inglesa ir a averías y reparaciones icono tendido eléctrico Media Tensión ver catálogo de productos de electricidad con consumo de 6.000 a 36.000 €/año icono luna ir al producto One Luz Nocturna icono esfera ir a sitio web personal icono teléfono contacto telefónico icono sol naciente Ir al producto Tempo Verde-Energía Renovable icono panel solar ir a energía solar fotovoltaica icono reloj ir a productos Tempo Happy icono manito solida con pulgar hacia abajo seleccionada la reacción "No me gusta" icono manito con pulgar hacia abajo seleccionar la reacción "No me gusta" icono manito negra con pulgar hacia arriba seleccionada la reacción "Me gusta" icono manito con pulgar hacia arriba seleccionar la reacción "Me gusta"
Añadir otro equipo eléctrico Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Eliminar equipo eléctrico Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Aspiradora Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Horno Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Lavadora Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Lavavajillas Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Microondas Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Plancha Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Punto de recarga vehículo eléctrico Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Radiador eléctrico Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Secadora Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Split Aire Acondicionado Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Termo Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Tostador Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Vitrocerámica Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Power edit Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Map marker Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit.