23 enero 2026

Edificios de Consumo Casi Nulo (NZEB): Rehabilitación energética y digitalización para la descarbonización

Los Edificios de Consumo Casi Nulo (NZEB, por sus siglas en inglés), junto con la rehabilitación energética y la digitalización del entorno construido, se han convertido en pilares fundamentales de las políticas europeas de descarbonización. España avanza, aunque todavía se encuentra en un proceso de adaptación normativa para alcanzar los nuevos estándares definidos por la Unión Europea.

Por Francisco Arévalo 

ciudad

El comportamiento energético del parque inmobiliario está estrechamente vinculado con la transición energética en Europa. Los edificios representan alrededor del 40 % del consumo energético y el 36 % de las emisiones de gases de efecto invernadero asociadas a la energía. En este contexto, la Directiva 2010/31/UE (EPBD) sobre eficiencia energética de los edificios introdujo formalmente el término “edificio de consumo de energía casi nulo”, definido como aquel que presenta una muy alta eficiencia energética, con una demanda energética muy baja que se cubre mayoritariamente con fuentes renovables, generada in situ o en su entorno inmediato.

La normativa fue reforzada posteriormente por la Directiva (UE) 2018/844, que incorpora elementos como la digitalización del entorno construido, la automatización, los sistemas técnicos de los edificios y la aceleración de la rehabilitación energética profunda. El proceso, culmina con la Propuesta de refundición de la EPBD de 2021 (COM/2021/802 final), enmarcada en el Pacto Verde Europeo, que establece como objetivo la creación de un parque inmobiliario de cero emisiones para 2050 e introduce el concepto ZEB (Zero Emission Building), una evolución del NZEB. En un ZEB, el edificio no solo debe presentar una demanda mínima y un aporte renovable elevado, sino además garantizar cero emisiones de GEI en su operación normal, considerando el balance energético anual.

En nuestro país, con casi el 58 % de sus edificios construidos antes de la primera normativa que introdujo en España unos criterios mínimos de eficiencia energética (la norma básica de edificación NBE-CT-79 sobre condiciones térmicas de los edificios), la trasposición completa de la EPBD refundida todavía no se ha materializado. No obstante, el Código Técnico de la Edificación (CTE) vigente incorpora el concepto de “Edificios de Consumo Casi Nulo (EECN)” basado en restricciones de consumo por zonas climáticas y en el uso de energías renovables para cubrir parte del consumo.

 

¿Qué es un Edificio de Consumo Casi Nulo (NZEB)?

Desde un punto de vista técnico, un edificio NZEB integra un conjunto optimizado de soluciones pasivas (aislamiento térmico reforzado, carpinterías de altas prestaciones, control de infiltraciones, diseño bioclimático); activas (climatización de baja potencia específica, ventilación mecánica controlada, iluminación LED con controles automáticos de presencia y regulación por aporte de luz natural, Sistemas de Gestión Energética); y renovables (fotovoltaica para autoconsumo individual o colectivo, solar térmica, biomasa o geotermia para producción térmica; y sistemas de almacenamiento energético con capacidad de interacción con la red). Todo ello, para reducir la demanda energética, maximizar el rendimiento y favorecer la descarbonización.

 

La transición energética de los edificios

Por otro lado, la transición hacia edificios NZEB y ZEB requiere aplicar criterios de construcción sostenible con una correcta selección de materiales sostenibles de alta durabilidad y técnicas constructivas de bajo impacto con un enfoque en la circularidad.

En este camino, la rehabilitación energética es la estrategia principal de descarbonización mediante la mejora de la envolvente con aislamiento térmico por el exterior (SATE), fachadas ventiladas o la sustitución de carpinterías; la modernización de las bombas de calor y con calderas de alta eficiencia y por supuesto la incorporación de energías renovables y la digitalización para la monitorización, control inteligente y gestión del edificio.

La digitalización es un vector fundamental dentro del marco europeo de la eficiencia energética. El Smart Readiness Index (SRI), definido en el Reglamento Delegado (UE) 2020/2155, establece la metodología común para evaluar la inteligencia operativa de un edificio analizando su capacidad para desplegar funcionalidades inteligentes en tres ámbitos: Eficiencia energética y funcionamiento, respuesta a las necesidades del usuario y flexibilidad energética.

edificio completo red

La sede de la Agencia Andaluza de la Energía

El edificio sede de la Agencia Andaluza de la Energía, entidad pública del Gobierno andaluz que gestiona la Red de Energía de la Junta de Andalucía y lidera y coordina el grupo de trabajo de Edificación del proyecto eCitySevilla, fue construido en 1992 para un uso temporal en la Exposición Universal de Sevilla. En 30 años de funcionamiento ha sufrido pequeñas reformas para reducir su consumo energético y reconvertirlo en un edificio apto para su uso administrativo, pero manteniendo de su construcción original las instalaciones de iluminación y climatización, así como la carpintería y el acristalamiento de huecos.

Tras una auditoría energética previa y con el objetivo de convertirlo en el primer edificio de consumo casi nulo del Sevilla TechPark reforzando así el papel ejemplarizante que tiene la Administración regional, se llevó a cabo una rehabilitación integral introduciendo muchas de las soluciones pasivas, activas y de renovables comentadas anteriormente además de utilizarse la metodología SRI con unos resultados más que sobresalientes obteniendo una puntuación en torno al 90% y un ahorro de un 55% del total del consumo eléctrico del edificio, porcentaje que asciende hasta el 75% si consideramos exclusivamente el consumo en climatización e iluminación.

La modernización del parque inmobiliario no solo es un reto ambiental, sino una fuente de competitividad, innovación y bienestar para la sociedad. La combinación de construcción sostenible, rehabilitación energética, nuevos mecanismos económicos como los Certificados de Ahorro Energético (CAE) que certifican, cuantifican y monetizan los ahorros de energía finales resultantes de una actuación de mejora convirtiéndolo en un activo transaccionable; y la digitalización mediante el SRI, configuran un escenario de enorme oportunidad para el sector.

Contenido relacionado

icono ir atrás volver atrás en la navegación icono número 50 ir a producto Tempo Happy 50 Horas icono calendario ir a producto Tempo Happy Día icono empresas ir al segmento de empresas icono de gas ir a catálogo de productos de gas icono sol naciente ir al producto Tempo Verde-Energía Renovable icono hogar ir al segmento de hogares icono 24 horas ir a producto One Luz icono electricidad ir al catálogo de productos de Luz icono electricidad y gas ir al catálogo de productos Luz + Gas icono luna ir al producto One luz Nocturna icono llave inglesa ir a averías y reparaciones icono sol ir al producto Tempo Solar icono reloj ir a los productos Tempo Happy icono reloj 2 horas ir al producto Tempo Happy 2 Horas icono 24 horas ir al producto One Luz icono número 50 ir al producto Tempo Happy 50 Horas icono tendido eléctrico Media Tensión Ver catálogo de productos con consumo eléctrico de 36.000 a 360.000 €/año icono tendido eléctrico Alta Tensión Ver catálogo de productos con consumo eléctrico más de 360.000 €/año icono empresa ir al segmento de empresas icono calendario ir al producto Tempo Happy Día icono Administradores de Fincas ir al segmento de Administradores de Fincas icono DarkSite icono DarkSite icono bombilla ver catálogo de productos con consumo eléctrico menos de 6.000 €/año icono de electricidad y gas ir al catálogo de Productos Luz + Gas icono electricidad ir al catálogo de productos de electricidad icono email contacto de correo electrónico icono fax contacto de fax icono de gas Baja Presión ver catálogo de productos de gas con consumo de menos de 6.000 €/año icono de gas Alta Presión ver catálogo de productos de gas con consumo de 6.000 a 240.000 €/año icono de gas Media Presión ver catálogo de productos de gas con consumo de más de 240.000 €/año icono de gas ir al catálogo de productos de gas icono de Enel ir a la sitio web de enel icono de calentador servicio de mantenimiento del calentador icono mantenimiento del calentador ir al servicio de mantenimiento OKGas Calentador icono hogar ir al segmento de hogares icono olla de presión olla de presión icono llave inglesa ir a averías y reparaciones icono tendido eléctrico Media Tensión ver catálogo de productos de electricidad con consumo de 6.000 a 36.000 €/año icono luna ir al producto One Luz Nocturna icono esfera ir a sitio web personal icono teléfono contacto telefónico icono sol naciente Ir al producto Tempo Verde-Energía Renovable icono panel solar ir a energía solar fotovoltaica icono reloj ir a productos Tempo Happy icono manito solida con pulgar hacia abajo seleccionada la reacción "No me gusta" icono manito con pulgar hacia abajo seleccionar la reacción "No me gusta" icono manito negra con pulgar hacia arriba seleccionada la reacción "Me gusta" icono manito con pulgar hacia arriba seleccionar la reacción "Me gusta"
Añadir otro equipo eléctrico Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Eliminar equipo eléctrico Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Aspiradora Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Horno Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Lavadora Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Lavavajillas Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Microondas Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Plancha Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Punto de recarga vehículo eléctrico Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Radiador eléctrico Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Secadora Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Split Aire Acondicionado Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Termo Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Tostador Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Vitrocerámica Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Power edit Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Map marker Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit.